ก่อนหน้านี้ ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในสเปนได้เคยนำเสนอบทความเรื่องการพัฒนาเมืองในสเปนไปแล้วหลายบทความ ได้แก่ 1) บาร์เซโลนาต้นแบบเมืองอัจฉริยะ (ต.ค. 2560) 2) มาดริด เมืองอัจฉริยะ (ก.พ. 2562)  3) บิลเบา: พลิกโฉมหน้าจากเมืองอุตสาหกรรมสู่เมืองทันสมัย สุดยอดเมืองยุโรปปี 2018 (ตอน 1) (พ.ค. 2562) 4) บิลเบา: พลิกโฉมหน้าจากเมืองอุตสาหกรรมสู่เมืองทันสมัย สุดยอดเมืองยุโรปปี 2018 (ตอน 2) (พ.ค. 2562) และ 5) เมกะโปรเจ็กต์พัฒนากรุงมาดริดสุดล้ำ: Madrid Nuevo Norte (ต.ค. 2562)

ในวันนี้ ศูนย์ ฯ จะพาผู้อ่านไปทำความรู้จักการพัฒนาเมืองในนครบาร์เซโลนาผ่านโครงการที่มีชื่อว่า 22@ Barcelona กัน ซึ่งการพัฒนาเมืองซึ่งเน้นด้านการพัฒนาเศรษฐกิจและนวัตกรรม และในขณะเดียวกันก็สร้างระบบนิเวศให้เอื้อต่อการอยู่อาศัยของผู้คนในเมืองด้วย

ย่าน Poblenou ในเขต 22@ Barcelona

ที่มาของภาพ https://retokommerling.com/

22@ Barcelona[1] เป็นเขตด้านนวัตกรรม (Innovation District) ที่ได้รับการพัฒนาให้เป็นศูนย์กลางชั้นนำด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี ตั้งอยู่บนย่าน Poblenou (ที่รู้จักกันในชื่อ Catalan Manchester) ในเขต Sant Martí ซึ่งก่อนหน้านี้เคยเป็นศูนย์กลางสิ่งทอที่สำคัญแห่งหนึ่งในยุโรปจนถึงช่วงทศวรรษ 1970 แต่อุตสาหกรรมดังกล่าวก็ได้เสื่อมถอยจากผลกระทบของภาคการผลิตในยุคโลกาภิวัตน์ ที่ทำให้ต้องย้ายอุตสาหกรรมออกไปยังพื้นที่อื่นโดยเฉพาะไปยังประเทศจีน จึงทำให้อาคารโรงงานต่าง ๆ ถูกทิ้งร้าง

ในปี ค.ศ. 2000 เทศบาลนครบาร์เซโลนาได้เริ่มดำเนินโครงการเปลี่ยนแปลงพื้นที่อุตสาหกรรมเดิมให้กลายเป็นเป็นเขตชั้นนำด้านเทคโนโลยีและธุรกิจและมีระบบนิเวศแบบผสมผสาน โดยได้จัดสรรพื้นที่ไว้สำหรับบริษัทและองค์กรในสาขาต่าง ๆ  และพื้นที่สำหรับผู้อยู่อาศัย รวมถึงโครงการที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อย พื้นที่สีเขียว สิ่งอำนวยความสะดวก และบริการต่างๆ

หลักการพัฒนาเขต 22@ เขตดังกล่าวแบ่งออกเป็นพื้นที่ 22@ ตอนเหนือ และพื้นที่ 22@ ตอนใต้

โครงการ 22@ Barcelona เป็นความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน ตั้งอยู่บนพื้นที่ 200 เฮกเตอร์ โดยแบ่งพื้นที่ออกเป็น 1) พื้นที่กิจกรรมทางเศรษฐกิจ 3 ล้านตารางเมตร 2) พื้นที่สีเขียวแห่งใหม่ 10 เฮกเตอร์ และ 3) พื้นที่สาธารณะแห่งใหม่จำนวน 35,000 ตารางเมตร การดำเนินโครงการดังกล่าวแบ่งออกเป็น 2 ช่วง ได้แก่

• ระยะที่ 1 ปี ค.ศ. 2000 – 2020 เป็นการพัฒนาพื้นที่จำนวน 120 เฮกเตอร์ โดยแบ่งเป็นพื้นที่กิจกรรมทางเศรษฐกิจ 2 ล้านตารางเมตร ที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยแห่งใหม่ 5,000 ยูนิต และที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยที่มีอยู่เดิม 4,000 ยูนิต
• ระยะที่ 2 ปี ค.ศ. 2020 – 2030 พัฒนาพื้นที่กว่า 80 เฮกเตอร์ โดยแบ่งเป็นพื้นที่กิจกรรมทางเศรษฐกิจกว่า 1 ล้านตารางเมตร ที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยแห่งใหม่ 7,000 ยูนิต และที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยที่มีอยู่เดิม 1,000 ยูนิต

ผลทางสังคมและเศรษฐกิจ คาดการณ์กันว่าโครงการนี้จะสามารถสร้างงานได้ 115,000 ตำแหน่ง มีนักศึกษา 25,000 คน ร้อยละ 50 ของลูกจ้างมีวุฒิการศึกษาระดับอุดมศึกษา มีบริษัท 12,000 แห่งและศูนย์วิจัย 15 แห่งจัดตั้งในพื้นที่ ร้อยละ 14 ของกิจกรรมทางเศรษฐกิจในนครบาร์เซโลนาเกิดขึ้นในพื้นที่ 22@ และสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ 5.1 พันล้านยูโร (มูลค่าเพิ่มรวมต่อปีของบริษัทที่จัดตั้งใน 22@ Barcelona)

แผนด้านโครงสร้างพื้นฐาน ได้มีการพัฒนาเครือข่ายไฟเบอร์ออปติก ระบบทำความร้อนและเครื่องปรับอากาศส่วนกลาง ระบบขนส่งขยะด้วยท่อลมสุญญากาศใต้ดิน รถราง เลนจักรยาน บริการรถจักรยานสาธารณะ จุดชาร์จรถไฟฟ้า

เนื่องด้วยวัตถุประสงค์ของโครงการที่มุ่งส่งเสริมให้นครบาร์เซโลนาเป็นเมืองชั้นนำด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน สร้างโครงการที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม ดึงดูดและรักษาบุคลากรที่มีทักษะไว้ และดึงดูดการลงทุนเข้ามาในพื้นที่ ในส่วนของพื้นที่กิจกรรมทางเศรษฐกิจ พบว่ามีการจัดตั้งบริษัท สถาบันวิจัยและสถาบันการศึกษาระดับสูงหลายแห่ง โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้ 

1) ศูนย์วิจัยและเทคโนโลยี เช่น ศูนย์เทคโนโลยีคาตาโลเนีย Eurecat, สถาบัน Barcelona Institute of Science and Technology

2) บริษัท ประกอบด้วย 2.1) บริษัทสื่อ เช่น Grupmediapro, RBA 2.2) บริษัทเทคโนโลยีทางการแพทย์และไบโอเทค เช่น Hospital del Mar, Matachana 2.3) บริษัทดิจิทัลและและเทคโนโลยีสารสนเทศ เช่น Indra, Telefónica 2.4) บริษัทแฟชั่นและดีไซน์ เช่น Palo Fundació Alto, Mango และ 2.5) บริษัทพลังงานทดแทน เช่น Endesa, Districlima

3) มหาวิทยาลัยและการศึกษาระดับสูง เช่น มหาวิทยาลัย Universitat Pompeu Fabra, คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัย Universitat de Barcelona และ IT Academy Barcelona Activa

และเพื่อเป็นการสร้างบุคลากรที่มีทักษะสูงภายในพื้นที่และดึงดูดการจัดตั้งบริษัทและการลงทุนภายในเขต Barcelona 22@ จึงได้มีการเตรียมระบบนิเวศดังกล่าว นั่นคือการจัดตั้งสำนักงานใหญ่ของหน่วยงาน Barcelona Activa ในเขต Barcelona 22@ หน่วยงาน Barcelona Activa ขึ้นตรงกับเทศบาลนครบาร์เซโลนา ทำหน้าที่ให้บริการคำแนะนำทางธุรกิจ จัดหาเงินทุน และเข้าถึงเครือข่ายนักลงทุนและที่ปรึกษา รวมทั้งจัดกิจกรรมและโครงการฝึกอบรมเพื่อส่งเสริมทักษะของบุคลากรและช่วยให้ธุรกิจทันต่อแนวโน้มและเทคโนโลยีล่าสุดได้ แบ่งการบริการออกเป็น 4 ด้าน ได้แก่ (1) บริการจัดหางาน (Barcelona Activa Employment) (2) บริการสนับสนุนการจัดตั้งและพัฒนาธุรกิจ (Barcelona Activa Entrepreneurship) (3) บริการส่งเสริมธุรกิจในนครบาร์เซโลนา (Barcelona Activa Business) และ (4) บริการฝึกอบรม (Barcelona Activa Training)

สำนักงานใหญ่ Barcelona Activa ซึ่งตั้งอยู่ในเขต 22@

นอกจากนี้ การพัฒนาเมืองยังให้ความสำคัญกับสถาปัตยกรรมอีกด้วย โดยในเขต 22@ เราจะพบอาคารที่โดดเด่นของเมืองทั้งในด้านการออกแบบ ความยั่งยืนและเทคโนโลยี ตัวอย่างอาคารที่สำคัญ ได้แก่

หอคอย Torre Glòries

• หอคอย Torre Glòries (ชื่อเดิม Torre Agbar) เป็นหอคอยสูง 145 เมตร 34 ชั้น ซึ่งออกแบบโดย Jean Nouvel อาคารแห่งนี้ได้กลายเป็น Skyline ของนครบาร์เซโลนาไปแล้ว ความโดดเด่นคือผนังกระจกและอะลูมิเนียมของอาคารที่จะเปลี่ยนสีไปตามแสง และในเวลากลางคืนอาคารจะส่องสว่างด้วยแสงไฟ LED ที่ทันสมัย
• อาคาร Edificio Media-TIC ออกแบบโดย Enric Ruiz-Geli ความโดดเด่นคือโครงสร้างอาคารที่หุ้มด้วยแผ่น ETFE ที่พองตัวด้วยไนโตรเจน เป็นที่ตั้งของบริษัทเทคโนโลยีและดิจิทัล รวมทั้งหน่วยงาน Barcelona Activa  อาคารแห่งนี้ได้รับรางวัลอันดับ 1 อาคารที่ดีที่สุดของโลกเมื่อปี ค.ศ. 2011 จาก World Architectural Festival เนื่องจากเป็นอาคารประหยัดพลังงานและการออกแบบที่ไม่มีใครเหมือน

อาคาร Edificio Media-TIC

ที่มาของภาพ https://ecoinventos.com/

ในส่วนของพื้นที่สำหรับผู้อยู่อาศัย ได้มีการจัดทำโครงการ Poblenou Superblock เมื่อเดือนกันยายน ค.ศ. 2016 ที่ เป็นโครงการนำร่องของนครบาร์เซโลนา ที่จัดพื้นที่ 9 บล็อก (3x3) ซึ่งจำกัดการจราจร เปลี่ยนช่องทางจราจรรถยนต์ให้กลายเป็นพื้นที่ทางเดิน พื้นที่พักผ่อนหย่อนใจให้แก่ผู้อยู่อาศัย

Poblenou Superblock

พื้นที่โรงงานสิ่งทอ Ca l’Aranyó เดิมที่ได้เปลี่ยนเป็นมหาวิทยาลัย Universitat Pompeu Fabra

ติดตามสาระดี ๆ เกร็ดความรู้และโอกาสทางธุรกิจในสเปนได้ที่เว็บไซต์ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในสเปน สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงมาดริด ได้ที่ https://bic-madrid.thaiembassy.org

************************

[1] ชื่อ 22@ Barcelona มีที่มาจากการจัดประเภทผังเมืองเดิมของย่านนี้ ซึ่งเดิมที่แล้ว ย่าน Poblenou ได้ถูกกำหนดไว้ในแผนผังเมืองใหญ่ (Plan General Metropolitano) ด้วยชื่อเขต 22a (ที่ดินสำหรับใช้ในอุตสาหกรรมโดยเฉพาะ) หลังจากนั้น ได้เปลี่ยนจากอักษร "a" เป็นสัญลักษณ์ "@" แทน โดยมีจุดประสงค์เพื่อสื่อถึงแนวคิดเกี่ยวข้องกับอินเทอร์เน็ต เทคโนโลยีใหม่ เครือข่ายสังคม และสภาพแวดล้อมดิจิทัล