ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในสเปนได้เคยนำเสนอบทความเกี่ยวกับจุดเด่นของสเปนด้านเทคโนโลยีในหลายหัวข้อ เช่น ด้านการบริหารการจัดการน้ำ เทคโนโลยี 5G เทคโนโลยีดิจิทัลด้านการเกษตร การแพทย์เฉพาะบุคคล การบริจาคอวัยวะและการปลูกถ่ายอวัยวะ ในวันนี้ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในสเปน สังกัดสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงมาดริด ขอนำเสนอข้อมูลเรื่องเทคโนโลยี Digital Twin ในสเปนและตัวอย่างการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดังกล่าวในโครงการ Madrid’s Digital Twin ในการบริหารจัดการกรุงมาดริด  

 

Digital Twin คืออะไร

Digital Twin หรือคู่เสมือนดิจิทัล (Gemelo digital - เฆเมโล ดิฆิตัล) เป็นเทคโนโลยีสำเนาเสมือนที่เชื่อมต่อกับของจริง โดยเทคโนโลยีดังกล่าวเป็นกลไกแลกเปลี่ยนข้อมูลและสามารถประยุกต์ใช้กับหลายเทคโนโลยีอย่าง Big Data, Analytic, Internet of Things (IoT), Machine Learning, Cloud, 3D Modeling และ Virtual Reality/Mixed Reality (VR/MR)

ในโลกของ Digital Twin มีระบบที่ทำงานร่วมกัน 2 รูปแบบ ได้แก่
          1. รูปแบบทางกายภาพ (Physical) ซึ่งมีตัวตนและจับต้องได้จริง และ
          2. คู่เสมือนดิจิทัล ซึ่งเป็นซอฟต์แวร์จำลองวัตถุทางกายภาพ คู่เสมือนที่ถูกสร้างขึ้นมาสามารถอัพเดทการเปลี่ยนแปลงตามคู่ต้นฉบับของตนเองได้ตลอด (ส่งข้อมูลได้ทั้ง 2 ทางกับต้นฉบับ) เนื่องจากมีการใช้เซ็นเซอร์เพื่อส่งข้อมูลตรวจสอบและรายงานผลการทำงานแบบทันที (Real Time)

การใช้ Digital Twin ทำให้สามารถคาดการณ์ ตรวจสอบแนวโน้มความผิดพลาดและข้อบกพร่องของวัตถุจริงได้ ซึ่งจะช่วยลดค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษารวมถึงประมวลผลจากข้อมูลเดิมและข้อมูลปัจจุบันเพื่อทำวิเคราะห์เชิงลึก ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนค่าใช้จ่ายในการออกผลิตภัณฑ์ใหม่ หรือก่อนจะขยายธุรกิจจริง เป็นต้น

 

โครงการ Madrid’s Digital Twin

โครงการ Madrid’s Digital Twin (Gemelo Digital de Madrid) เป็นหนึ่งในโครงการสำคัญภายใต้ยุทธศาสตร์การเปลี่ยนผ่านทางดิจิทัลของกรุงมาดริด (Estrategía de Transformación Digital: Madrid, Capital Digital) ของเทศบาลกรุงมาดริดที่มุ่งพัฒนาเมืองให้เป็นเมืองอัจฉริยะ ยั่งยืน และเน้นผู้คนเป็นศูนย์กลาง โดยยุทธศาสตร์ดังกล่าวสอดคล้องกับนโยบายดิจิทัลระดับยุโรปและระดับประเทศหลายนโยบาย ได้แก่

          (1) วิสัยทัศน์ เข็มทิศยุโรป ปี ค.ศ. 2030 (2030 Digital Compass: the European way for the Digital Decade)      
          (2) ปฏิญญายุโรปว่าด้วยสิทธิและหลักการดิจิทัล (European Declaration on Digital Rights and Principles)
          (3) แผนฟื้นฟู เปลี่ยนผ่าน และความยืดหยุ่น ของสเปน (Plan de Recuperación, Transformación y Resiliencia) และ
          (4) ยุทธศาสตร์สเปนดิจิทัลปี ค.ศ. 2026 (España Digital 2026)

โครงการดังกล่าวได้รับการจัดสรรงบประมาณรวมกันกว่า 1,000 ล้านยูโร สำหรับดำเนินการช่วงปี ค.ศ. 2023-2027 เพื่อนำเทคโนโลยีล้ำสมัยอย่าง Digital Twin และ IoT มาใช้ยกระดับคุณภาพชีวิตผู้ใช้บริการ โดยเป้าหมาย ได้แก่

1. พัฒนาการบริการดิจิทัลเพื่อประชาชนทุกคน เพื่ออำนวยความสะดวกในการติดต่อกับเทศบาลกรุงมาดริดผ่านช่องทางออนไลน์
2. เมืองที่ชาญฉลาด บริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นเมืองที่ยั่งยืน โดยใช้เทคโนโลยี เซ็นเซอร์ และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ซึ่งเทคโนโลยี Digital Twin มีบทบาทสำคัญในส่วนนี้
3. ศูนย์รวมนวัตกรรมและดิจิทัล (Digital Innovation Hub) เพื่อส่งเสริมให้กรุงมาดริดเป็นจุดหมายปลายทางที่ได้รับความนิยมในยุโรปในการดึงดูดการลงทุน สตาร์ทอัพ และบุคลากรที่มีทักษะด้านเทคโนโลยี

ทั้งนี้ ความสามารถในการประมวลผลภาพจำลองเสมือนจริงของกรุงมาดริดแบบทันที (real time) ของเทคโนโลยี Digital Twin มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในยุทธศาสตร์การเปลี่ยนผ่านทางดิจิทัลของกรุงมาดริด เนื่องจากช่วยพัฒนาการให้บริการแก่ประชาชน บริษัท และนักท่องเที่ยว สามารถจำลองและวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อประกอบการพิจารณานโยบายที่มีผลระยะยาว อาทิ นโยบายด้านความยั่งยืน การบริหารจัดสรรทรัพยากร เครือข่ายการเดินทางและการขนส่ง รวมถึงความปลอดภัยและการรับมือกับเหตุฉุกเฉิน

เทศบาลกรุงมาดริดได้จัดทำ Virtual Space Demonstrator (VSD) เพื่อให้ข้อมูลแก่ผู้ที่สนใจเกี่ยวกับการปรับใช้เทคโนโลยี Digital Twin เช่น

1) VSD Madrid New North เป็นการใช้เทคโนโลยี Digital Twin เพื่อจัดทำแผนที่ 3 มิติ สำหรับวางผังเมืองในโครงการปรับปรุงและพัฒนาเมือง Madrid Nuevo Norte เพื่อให้เกิดภาวะเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากที่สุด โดยใช้ระบบคาดการณ์และแบบจำลองเชิงพยากรณ์ในการประเมินผลกระทบการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ของพื้นที่ในโครงการฯ จนถึงปี ค.ศ. 2030 โดยคำนึงถึงความยั่งยืนดำเนินการอย่างมีบูรณาการ ทั้งในส่วนการหมุนเวียนของพลังงาน การใช้น้ำ การออกแบบอาคารที่มีประสิทธิภาพ การบริหารจัดการขยะ และการสร้างพื้นที่สีเขียว ฯลฯ

VSD Madrid New North

2) VSD Bailén Bridge จำลองระบบการบริหารจัดการสะพาน Bailén ด้วยภาพเสมือน 3 มิติของสะพานดังกล่าวควบคู่กับการประมวลผลข้อมูลสภาพอากาศ ข้อมูลการจราจรของยานพาหนะผ่านเซ็นเซอร์และระบบตรวจสอบแบบทันที ส่งผลให้เทศบาลกรุงมาดริดสามารถวิเคราะห์โครงสร้างพื้นฐานและจำลองสถานการณ์เพื่อประเมินผลกระทบของการบรรทุกของยานพาหนะต่าง ๆ รวมทั้งปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมที่จะส่งผลต่อโครงสร้างสะพาน

VSD Bailén Bridge

ที่มาของภาพ เว็บไซต์ Madrid’s Digital Twin (https://gemelo.madrid.es/en/)

3) VSD Madrid Half Marathon นำเสนอภาพรวมของการแข่งขันวิ่งฮาล์ฟมาราธอนในกรุงมาดริดและตำแหน่งของนักวิ่งแบบทันที (real time) โดยตรวจสอบจำนวนก้าวของนักวิ่งแต่ละคนในแต่ละกิโลเมตร คำนวณความเร็วและเวลาเข้าเส้นชัย ณ จุดถัดไป ทั้งในระดับบุคคลและระดับประเภทการแข่งขันได้ สามารถติดตามฝูงชนในบริเวณใกล้เคียงเส้นทางการแข่งขันได้ ทำให้เห็นภาพจุดที่มีผู้คนหนาแน่น และมีระบบแจ้งเตือนเพื่อรักษาความปลอดภัย  นอกจากนี้ ภายหลังจากการแข่งขันเสร็จสิ้น แพลตฟอร์มดังกล่าวยังสามารถช่วยตรวจสอบเส้นทางการแข่งขัน โดยประมาณการตำแหน่งของนักวิ่งในแต่ละช่วงเวลาและตรวจสอบความเร็วของนักวิ่งได้

VSD Madrid Half Marathon

VSD Mercamadrid

ที่มาของภาพ เว็บไซต์ Madrid’s Digital Twin (https://gemelo.madrid.es/en/)

 

4) VSD Mercamadrid การใช้ Digital Twin กับตลาดสดสำหรับผู้ค้าส่ง Mercamadrid เพื่อให้ข้อมูลเชิงลึกแบบทันทีเกี่ยวกับการดำเนินการของตลาดในหลายด้าน เช่น (1) การใช้ข้อมูลจากเซ็นเซอร์ของการจราจรที่จำลองขึ้นมารอบบริเวณตลาด เพื่อตรวจจับสภาพการจราจรและส่งเสริมการจัดการจราจรของรถขนส่งสินค้าให้มีประสิทธิภาพ และ (2) ใช้กับห้องเย็นเพื่อตรวจจับความผิดปกติในการทำงาน โดยระบบจะแจ้งเตือนหากเกิดเหตุผิดปกติ เพื่อให้มั่นใจว่าการจัดเก็บอาหารในห้องเย็นดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพ

 

การใช้ Digital Twin ในพื้นที่อื่น ๆ ของสเปน

หลายหน่วยงานในหลายพื้นที่ในสเปนได้พัฒนาและใช้ Digital Twin ในการบริหารจัดการพื้นที่แล้ว เช่น

1. แพลตฟอร์ม vCity ในนครบาร์เซโลนา ซึ่งพัฒนาขึ้นโดยศูนย์ Supercomputing นครบาร์เซโลนา (Centro Nacional de Supercomputación: BSC-CNS)
   vCity เป็นแพลตฟอร์ม Urban Digital Twins ใช้เพื่อสนับสนุนปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ภาครัฐและนักวางผังเมืองในการจำลอง วิเคราะห์ และแสดงภาพสถานการณ์ต่างๆ รวมทั้งคาดการณ์ผลกระทบของนโยบายต่าง ๆ ในด้านการขนส่ง ความยั่งยืน หรือคุณภาพอากาศ ซึ่งจะช่วยทำให้สามารถตัดสินใจได้อย่างถูกต้อง
2. การบริหารจัดการทะเลสาบน้ำเค็ม Mar Menor ในแคว้นมูรเซีย
   Mar Menor เป็นทะเลสาบน้ำเค็มชายฝั่งที่ใหญ่ที่สุดในยุโรป แต่ได้รับผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมอย่างหนักจากภาคการเกษตร การท่องเที่ยว และการพัฒนาของเมือง ดังนั้น หน่วยงาน TRAGSATEC จึงแก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยสร้างโมเดลจำลองพื้นที่ Mar Menor ขนาดกว่า 1,600 ตารางกิโลเมตรผ่านเทคโนโลยี LiDAR และภาพถ่ายทางอากาศ เพื่อจำลองผลกระทบจากอุทกภัย  การชะล้างพังทลายของสารเคมีและปุ๋ยจากภาคการเกษตรที่ไหลลงสู่ทะเลสาบ รวมทั้งวางแผนอนุรักษ์ระบบนิเวศทางทะเล
3. นอกจากนี้ จากข้อมูลการจัดสรรงบประมาณส่งเสริมการพัฒนาเมืองอัจฉริยะในสเปน โดย Red.es เมื่อเดือนกันยายน 2569 พบข้อเสนอโครงการเพื่อพัฒนาเทคโนโลยี Digital Twin ในอีกหลายเมือง เช่น

• Sevilla SmartEconomy Twin ที่เมืองเซบียา (แคว้นอันดาลูเซีย) เพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการของเมืองเซบียาโดยตรง ได้แก่ (1) การพัฒนาระบบนิเวศเครือข่ายข้อมูลร่วม (Node RED) เพื่อแบ่งปันข้อมูล ทางออก/ทางแก้ไขปัญหา และความรู้สำหรับธุรกิจท้องถิ่นและหน่วยงานภาครัฐ (2) การจัดงานประจำเมืองและการรับมือกับเหตุฉุกเฉิน และ (3) การส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยใช้ระบบดิจิทัล เพื่อเน้นย้ำความเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยีในระดับนานาชาติของเมืองเซบียาหลังจากที่เคยได้รับคัดเลือกให้เป็นเมืองหลวงแห่งการท่องเที่ยวอัจฉริยะของยุโรปเมื่อปี ค.ศ. 2023 (European Capital of Smart Tourism)
• Fuerteventura Data Economy and Digital Twin 2030 เพื่อปรับปรุงการบริหารจัดการพื้นที่และกระตุ้นเศรษฐกิจดิจิทัลของเกาะ Fuerteventura แคว้นหมู่เกาะคานารี อนึ่ง โครงการนี้จะต่อยอดโครงการที่มีอยู่แล้วภายในเกาะอย่าง (1) Canarias Geo Innovation Program 2030 และ (2) อุทยานเทคโนโลยีเกาะ Fuerteventura (Parque Tecnológico de Fuerteventura)
• SantomeraIA ที่เมือง Santomera แคว้นมูร์เซีย ซึ่งจะสนับสนุนการวางแผนขยายกิจการของผู้ประกอบกิจการขนาดกลางและขนาดเล็ก โดยใช้เทคโนโลยี Digital Twin โดยไม่ต้องลงทุนด้วยตนเอง

โครงการจำนวน 52 โครงการที่ได้รับการสนับสนุนด้านการเปลี่ยนผ่านทางดิจิทัลผ่านโครงการ RedCyTI

ที่มาของภาพ https://www.red.es/es/actualidad/noticias/redcyti-126meur-52-proyectos-economia-inteligente

 

ประโยชน์ที่ผู้ประกอบการจะได้รับจากการเทคโนโลยี Digital Twin และเทคโนโลยีอื่น ๆ ด้านเศรษฐกิจอัจฉริยะ

ระบบนิเวศด้านเศรษฐกิจอัจฉริยะของเมืองที่พร้อม จะทำให้ผู้ประกอบการสามารถเข้าถึงข้อมูลเกี่ยวกับกลุ่มเป้าหมายของสินค้า/บริการ อาทิ พฤติกรรมการใช้ชีวิตของคนในช่วงวัยต่าง ๆ การจับจ่ายใช้สอย การขนส่งสัญจร สถานที่ที่เหมาะสมสำหรับแต่ละประเภทสินค้า/บริการ ซึ่งจะเป็นประโยชน์กับการวางแผนการทำการตลาด หรือเลือกสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับแต่ละกิจการ รวมถึงคาดการณ์เกี่ยวกับความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องได้แม่นยำมากขึ้น

ขณะเดียวกัน แคว้นต่าง ๆ ของสเปนยังมีศูนย์นวัตกรรมยุโรป (Centros Europeos de Innovación Digital - EDIH) เช่น หน่วยงาน EDIH Madrid Region ในแคว้นมาดริด ซึ่งมีภารกิจในการให้คำปรึกษาแก่ผู้ประกอบการที่สนใจใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการพัฒนาธุรกิจของตนอีกด้วย

 

ท่านสามารถติดตามสาระดี ๆ เกร็ดความรู้และโอกาสทางธุรกิจในสเปนได้ที่เว็บไซต์ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในสเปน สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงมาดริด ได้ที่ https://bic-madrid.thaiembassy.org

 

แหล่งข้อมูล

• บทความสาระน่ารู้ ศูนย์ BIC สเปน ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม (https://bic-madrid.thaiembassy.org/th/page/science-technology-innovation)
• Digital Twin คู่เสมือนดิจิทัลในยุคแห่งนวัตกรรม (https://www.depa.or.th/th/article-view/article1-2563)
• เว็บไซต์ Madrid’s Digital Twin (https://gemelo.madrid.es/en/)
• เว็บไซต์ Gemelo Digital de Madrid (https://gemelo.madrid.es/es)
• เว็บไซต์ Madrid, Capital Digital (https://capitaldigital.madrid.es/es/)
• เอกสารเรื่องยุทธศาสตร์ Madrid, Capital Digital 2 ภาษา (https://www.madrid.es/UnidadesDescentralizadas/OficinaDigital/Nav_OfDigital/ficheros/DosierBilingue_BilingualDossier.pdf)
• แพลตฟอร์ม vCity (https://www.vcity.tech/)
• Digital Twins, AI and supercomputing: BSC drives urban innovation at Smart City Expo (https://www.bsc.es/news/bsc-news/digital-twins-ai-and-supercomputing-bsc-drives-urban-innovation-smart-city-expo)
• Digital twins: advantages and use cases in Spain (https://datos.gob.es/en/blog/digital-twins-advantages-and-use-cases-spain)
• RedCyTI movilizará más de 126M€ para impulsar 52 proyectos de economía inteligente (https://www.red.es/es/actualidad/noticias/redcyti-126meur-52-proyectos-economia-inteligente)
• Sevilla contará con un gemelo digital para su gestión como ciudad inteligente gracias al Plan NODE de digitalización (https://tuperiodico.soy/actualidad/andalucia/sevilla-contara-con-un-gemelo-digital-para-su-gestion-como-ciudad-inteligente-gr)